Toprak ile Su Buluşmasına Mitolojik Bakış

Gece Gündüz
A A

İnsanın varlığı olarak kabul edilen su ile yeşermeye başlayan toprak arasındaki ilişki, çok eski tarihlere dayanmakla birlikte, mitolojik olarak da karşılık bulmaktadır. Gerek ürünlerin ortaya çıkma serüvenine dair bilgiler bulunması gerekse de işleyişlerin ne şekilde olabildiğinin anlatılmasında Yunan Mitolojilerinin payı büyüktür. Denizlerin varlık sebebi Poseidon ile mahsulleri ortaya çıkaran Demeter buluşması da bunlardan bir tanesidir.

Sarışın ve bir hâyli cazibeli olarak betimlenen Demeter’e âşık olan Poseidon, türlü yakınlaşmalarda bulunmasına karşın her seferinde reddedilmiştir. Mitolojiye göre “asil” olarak belirtilen Demeter, aşığına hiçbir şekilde imkân sunmamıştır. Ancak Poseidon, suyla toprağın buluşabilmesi için aşkının peşini bırakmaz. Kaçma amacında olan Demeter ise Arkadia’ya kadar gider. Oknos’un sürüsüne bir kısrak olarak girer ve izini kaybettirmeye çalışır. Sürü içinde bulunan Demeter’i tanıyan Poseidon ise aygıra dönüşerek yakınlaşmayı sağlar. Her seferinde aşığını reddeden toprak, tüm ihtişamıyla artık suya kavuşur. Aygır ve kısrak olarak, toprakla suyun buluşması sağlanırken Arion isimli bir at ortaya çıkar. Başta sağ ayağı olmak üzere bir hâyli özelliğiyle insana benzer olan at, konuşma özelliğine de sahiptir. Demeter ile Poseidon aşkından Despoina adında bir de kız oluşur. Cariye olarak da anlamlandırılması uygun olan Despoina ve Arion ikilisi, toprakla suyun buluşmasıyla ortaya çıkmalarından ötürü bir hâyli önem taşımaktadır. Oluşum süreçleriyle birlikte, Demeter’in sunduğu zengin kaynaklardan insanlar faydalanmıştır.

Birçok farklı unsurun açıklanmasını sağlayan mitoloji eksenli bir başka hikâyede ise Demeter ile Zeus mevcuttur. Çok güzel olmasıyla asalet sahibi Demeter, herkesin dikkatini çekmeyi başarmaktadır. Bu durum, aslında toprağın ne kadar önemli olduğunu da hissettirmektedir. Çünkü sahip olunan toprağın işlenmesi ve elde edilen ürünlerin bir çeşit yansıması görülmektedir. Hiçbir şekilde yakınlaşma isteklerine olumlu cevap alamayan Zeus, boğa şeklinde gelerek Demeter’le birlikte olur. Bu ilişkiden Persephone adında bir kız oluşurken Jasion isimli bir de kahraman ortaya çıkmaktadır. Demeter ile yüksek ateşli bir aşk yaşadığı ifade edilen bu genç Jasion, sonunda istediğini alamaz. Zeus tarafından Demeter’e olan aşkından dolayı insan olan Jasion, yıldırımla vurularak öldürülür. Toprağın aşkına kavuşmasına Zeus engel olurken birçok doğa olayının da bu tip hikâyelerde destanlaştırıldığı görülmektedir. Gerek yaşamların oluşması ve gerekse olayların açıklanma sebebi olarak sanatlı söyleme sahip anlatılar, günümüzde de varlığını devam ettirmektedir.

Zeus ile Demeter yakınlaşmasından ortaya çıkan Plutos ise sadece faziletli ve ahlaklı insanlara yardımcı olacağını belirtir. Böylelikle topraktan istifade edilebilmesi için ahlaklı olunması şartı konulmuş olur. Ancak böyle bir durumun ortaya çıkmasıyla birçok insanın aç kalması da beraberinde gelecektir. Bundan dolayı her ne kadar oğlu Plutos’a karşı sevgi duysa da Zeus, dünya nimetlerinin dağıtımında eşit olunması için oğlunun gözlerini çıkarır. Böylelikle kimin faziletli, ahlaklı ve kimin ahlaksız olduğunu bilmeden herkese dünya nimetlerinden dağıtmaya devam eder. Riya sahibi ve yüzsüz insanlar ise Plutos’u kandırarak çok daha zengin olmayı başarır. Kör Plutos, dünya nimetlerinin paylaşımında bilgisiz kaldığı için namuslu olarak tanımlanan insanlar fakir düşer. Yunanlılara göre namuslu, ahlaklı ve faziletli olarak nitelenen insanların fakir olmasının sebebi de bu hikâyeye dayanmaktadır. Zengin insanlar ise yüzsüz olarak tanımlanırken Zeus’un yaptığı iyi niyetli davranıştan sonra hileleri de ortaya çıkarılmaktadır.

Muhammed Murat

Paylaşmak güzeldir...

Sol Göz Sağ Göz Giriş Baykuş
+ kaç yapar acaba? Cevap Bekleniyor
Şifremi Unuttum
Yükleniyor...