Déjà vu

Gece Gündüz
A A

Fransızca’da “daha önceden görmek” anlamına gelen Déjà vu eminim ki bu yazıyı okuyan hemen hemen herkesin başına gelmiş bir olaydır. Déjà vu dediğimiz, insanda; o an daha önceden de tecrübe edilmiş, yaşanmış hissi uyandırır. Bu konu hakkında bir dizi argüman, gerçeğiyle de kandırmacasıyla da vardır. Peki ama bunun altında yatan asıl gerçek nedir?

Déjà vu en çok, yorgun hissettiğimiz ve algılarımızın zayıfladığı zamanlarda meydana gelir. En temel nedeni dışarıdan algılanan bir veriyi düzgün algılayamaması ve iletememesidir. Bu durumda beynin hafıza sistemi bu veriyi yanlış değerlendirebilir. Böylece bizler Déjà vu yaşadığımızı zannederiz.

Daha ayrıntılı anlatacak olursak bellek sisteminden bahsetmemiz gerekir. İnsan bellek sistemi temelde ikiye ayrılır. Bunlar Backward Memory (Geriye doğru bellek) ve Frontward Memory (İleriye doğru bellek) olarak adlandırılır. Adlarından da anlaşılabileceği üzere biri yeni yaşanmış olayları, diğeri ise eskide kalmış olayları hafızada tutar. Ayrıca bu sayede de insan evladı “zaman” olgusunu tanımlayabilir.

Normalde organlar tarafından kayda değer ve bellekte yer edinmesi gereken bilgiler tanımladığında, bu bilgiler ilk olarak İleriye Doğru Belleğe aktarılır ki vücut bu olayın daha henüz yaşandığını anlayabilsin. Bu bilgi üzerinden zaman geçtikçe de geriye doğru belleğe yavaş yavaş taşınır. Déjà vu dediğimiz olayda ise daha önce de belirttiğim gibi, bu aktarım olayının doğru yapılamaması sonucu ileri belleğe atılması gereken yeni bir gelişme yanlışlıkla geri belleğe aktarılır. Dolayısıyla insan bunun sanki eski zamanlardan birinde yaşandığını zanneder. Neyse ki bu olay anlık yaşanır ve yaşantıya büyük etkileri yoktur.

Aynı kökenli birkaç terimi de aşağıda bulabilirsiniz:
Deja Entendu: Bir şeyi daha önce de işittiğini sanmak.
Deja Fait: Bir şeyi daha önce de yaptığını sanmak.
Deja Pense: Bir şeyi daha önce de düşünmüş olduğunu sanmak.
Jamais vu: Bildiği, gördüğü veya tanıdığı birini daha önce hiç görmediğini sanmak. (Aynı zamanda Déjà vu’nun tersi olarak da geçer.)

Furkan Güleç

Paylaşmak güzeldir...

Sol Göz Sağ Göz Giriş Baykuş
+ kaç yapar acaba? Cevap Bekleniyor
Şifremi Unuttum
Yükleniyor...