Tesadüfler

Gece Gündüz
A A

Tesadüfler

Hayatta, en büyük olaylar bir sürü iyi tertip edilen küçük tesadüflerden doğar.” der, Henry Fielding.

Tesadüf, etimolojik anlamda, birbiriyle ilişkisiz, aralarında bir bağ bulunmayan veya tanımlanamayan olayların genellikle senkronik olarak ortaya çıkması, oluşması, meydana gelmesi demektir.

Tesadüf kavramını daha da sorgulamak gerekirse; nedir? Amaca yönelmişliğin asgari olduğu ve aksine, yönelimsellik ihtimalinin mümkün olduğu kadar çok olduğu, dağınıklık arz eden ama nedensel bağımlılığın var olmak gereklilikleriyle sıkı sıkı sınırlı olduğu bir ortam olan evrende, var olanın, kendi olma zorunluluğu ve yadsınabilirliği ihtimallerini de kapsayan tüm olası eylemler arasından seçtiği herhangi birinin, diğer kendi yönelimselliği ile var olan veya olmayanlarla, bazen aynı amaca, “ân”a ve mekâna, denk gelmesi veya uyuşması mıdır? Ancak şunu diyebiliriz ki; kısmen belirli olan evrenin, belirlenemezliği, anlamsızlığı, hesap edilemezliği ve rassallığı ortadadır. İnsana gelirsek, bu belirsizlik, fikren bağımsız oluşundan ötürü, daha da artar gibi, ondan şüphe yok.

Bu arada, Olasılık mefhumuna da değinmeden geçmemeli; olasılık hesabı, bir bütün olarak bakılmaya çalışıldığında, düşünen ve eyleyen özne ve nesnelerin sayıları arttıkça, kişiyi hatta toplumun kendisini de aşıp zorlaşan hatta imkansıza doğru yol alan bir hesaptır da. Böylece, bu karmaşa ve belirsizliğin içerisinde determinist kişinin iflahı şaşar, sağlı sollu yer kroşeleri oturur, tabi bunun ardından havlunun ve yardımın gelişi de tesadüfi değildir. Bireysel açıdan bakarsak, İnsanoğlu, ânı yaşamaktan kaçınır, düzenli ve sistemli olmak arzusundadır, hep daha iyisini ister, ama ve lakin, sanki, etrafında olup biteni daha fazla belirlemeye çalıştıkça, ne ironik ki, hâlâ belirsizliğe doğru yol almaktan kaçamaz.

Ben tesadüflere inanmam denir, ama tesadüfler bizler için hep vardır. Bazı şeyler tesadüfle olur, bazı şeyler de tesadüflere yer vermemek üzere belirsizliği azaltmak suretiyle olabilir ama hiçbir zaman beklenenler kesin olacak denemediği gibi, yine de, olanlarda tesadüf payı yoktur denemez. Şu anki hayatı yaşamak için, geçmişte o kadar çok etkene bağlıydık ki, hesaplayabilsek de hesaplayamasak da, her şeyin tek tek kıymetini bilmek gerektiği aşikârdır ve hayatta belirlemek önemli bir gereklilik olsa da, hep belirleyen olunamaz, çaba gösterilmeli lakin, bazı tesadüfler de kaçınılmazdır.

Aytaç Atlas

Paylaşmak güzeldir...

Sol Göz Sağ Göz Giriş Baykuş
+ kaç yapar acaba? Cevap Bekleniyor
Şifremi Unuttum
Yükleniyor...